Od szczeniaka do psa dorosłego – rozwój psychologiczny
Ależ te szczeniaczki szybko rosną! Życie psa jest (niestety) o wiele krótsze niż ludzkie, ale na pewno nie mniej wartościowe. My, hodowcy, zawsze pełni zaufania powierzamy nowym opiekunom nasze szczenięta z nadzieją, że zapewnią im wszystko to, co najlepsze – od początku do samego końca.
Kiedy w Twojej głowie zaczyna krążyć myśl o zakupie szczenięcia i właśnie czytasz ten tekst, wiedz, że moim zadaniem jako hodowcy jest przygotować Cię na wszystko to, co się z tym wiąże. W tym miejscu dowiesz się, jak wygląda życie hiszpańskiego psa dowodnego (i każdej innej rasy) od pierwszego dnia.
Etap 1 – noworodek
Pierwsze 2 tygodnie życia szczeniaczka
Już jest! Twój wymarzony hiszpanek właśnie wydał z siebie pierwszy pisk, a Ty dostajesz informację, że Twoja rodzina się powiększyła. Maluszek jest jeszcze ślepy i nie słyszy, ale z zaskakującą bystrością trafia do sutka swojej mamy. Psi nosek działa już bowiem bezbłędnie. Bezbronny szczeniaczek jest całkowicie uzależniony od mamy, ogrzewa się przy niej, a ona wylizywaniem brzuszka stymuluje jego układ pokarmowy do pracy. W tym czasie psiak zdobywa już pierwsze doświadczenia. Oczywiście chcemy, żeby miał same pozytywne, ale według badań mikrostresy w tym czasie są bardzo wskazane.
Te mikrostresy to tzw. neurostymulacja prowadzona przez hodowlę, a polega ona na krótkich sesjach bodźcowania szczeniąt. Dotykamy szczenię pomiędzy poduszkami pazurków, unosimy i opuszczamy jego głowę, podnosimy w pozycji na grzbiecie czy poddajemy kilkusekundowej stymulacji termicznej. Takie ćwiczenia wykonywane codziennie przez 3 minuty między 3 a 16 dniem życia bardzo pozytywnie wpływają na układ nerwowy, układ hormonalny i krążenie maluchów. Dorosłe psy są też dzięki temu odporniejsze na stres i choroby.
Etap 2 – etap przejściowy
13-20 dzień życia szczeniaczka
Psiak coraz sprawniej się porusza, widzi już i słyszy, zaczyna powolutku jeść samodzielnie, a także nabywa pewnych ważnych umiejętności. Jedną z nich jest inhibicja gryzienia. Szczeniak uczy się jej podczas (coraz intensywniejszych) harcy z rodzeństwem. Psiaki podgryzając się zaczynają dostrzegać granicę między zabawą, a sprawianiem bólu. Co bardzo ważne, jeśli hodowca np. izoluje od siebie szczeniaki i nie nauczą się one kontrolowanego podgryzania, to ta strata jest już nie do nadrobienia. Możesz mieć już zawsze problem z dotkliwym podgryzaniem rąk, a kontakty z innymi psami z pewnością będą trudne. Opanowanie inhibicji gryzienia nie oznacza oczywiście, że szczeniak w ogóle nie będzie podgryzał. Pamiętaj, że to wciąż dziecko i czasem może za bardzo dać się ponieść zabawie. Takie zachowanie zwykle znacznie słabnie po 5 miesiącu życia.
Etap 3 – socjalizacja
4-12 tydzień życia szczeniaczka
Ten etap niestety mija bezpowrotnie i trzeba wykorzystać każdą jego sekundę. W przypadku hiszpańskiego psa dowodnego, socjalizacja jest niezwykle istotna. Hiszpanki to psy bardzo wszechstronne ze skłonnością do stróżowania, dlatego im więcej rzeczy i sytuacji poznają już jako bardzo młode szczeniaki, tym mniejszy niepokój i chęć stróżowania będą odczuwać w ich kontekście. Szczeniak w okresie socjalizacji uczy się, jak to właściwie jest być psem. Uczy się komunikować z innymi psami, poznaje nasz ludzki świat. W tym czasie oswajamy psa z najróżniejszymi sytuacjami, pokazujemy mu różnych ludzi, inne zwierzęta, zabieramy go w różne miejsca i pozwalamy mu obserwować, wydając przy tym dużo smakołyków. Pracę rozpoczyna hodowca, a kontynuuje nowa rodzina. Socjalizację należy bardzo dobrze zaplanować, ponieważ niechcący możemy zrobić psiakowi więcej szkody niż pożytku. Wystawianie go na zbyt dużą ilość bodźców może mieć niekorzystny wpływ na jego rozwój.
W tym momencie następuje jednocześnie szczęśliwy i smutny etap dla hodowcy. Pora rozstać się ze szczeniętami i pozwolić im stać się częścią nowej rodziny.
Etap 4 – psi młodzieniec
3-6 miesiąc życia psa
Etap socjalizacji jest na dobre zakończony, ale nadal musisz oswajać psa z różnymi dziwnymi dla niego sprawami.
Twój pupil wyglądem przypomina jeszcze słodkiego szczeniaka. Nie zapominaj jednak, że on bardzo szybko dorasta i jeśli przymkniesz teraz oko na zachowania, których nie byłbyś skłonny tolerować u dorosłego psa, to musisz rozpocząć pracę nad podstawowym posłuszeństwem. Świetną opcją jest psie przedszkole, gdzie pod okiem profesjonalnych trenerów wzmocnicie relację człowiek-pies.
Na tym etapie szczeniak zaczyna zmieniać zęby. Dziąsła swędzą pieska, dlatego może być bardziej pobudzony i niesforny, może też dorwać się do Twoich ulubionych butów czy kabli. Musisz zabezpieczyć mieszkanie oraz uzbroić się w cierpliwość i duuużo gryzaków (najlepiej naturalnych, jak suszona skóra czy kości).
Pod koniec tego okresu Twój psiak staje się już bardziej niezależny i nie przychodzi na zawołanie z takim entuzjazmem, jak wcześniej. Konsekwentna i pozytywnie nacechowana praca jest w tym momencie bardzo ważna.
Etap 5 – buntownik… bez powodu
6-14 miesiąc życia psa
Przypomnij sobie tę uroczą, wesołą kuleczkę. Postaraj się utrwalić ten obraz w głowie, bo to, co stanie się teraz, zatrze go całkowicie. Będziesz miał wrażenie, że za uszkami Twojego psa wyrzynają się rogi.
Szczeniak przypomina już wyglądem dorosłego psa, a w jego mózgu zachodzą dokładnie takie same zmiany hormonalne, jak w ludzkim. Mówiąc wprost – masz w domu nastolatka nabuzowanego hormonami i zbuntowanego. To bardzo trudny czas zarówno dla opiekuna, jak i psa. Tylko cierpliwość i konsekwencja mogą Cię uratować.
Niektóre niepożądane zachowania psa potęgują się, mogą wystąpić też lęk i agresja – nawet w stosunku do tych rzeczy i sytuacji, które Twój pies już znał. Psiak wykazuje większą skłonność do ucieczek i niechęć do powrotów. Twoje reakcje wobec takich zachowań są kluczowe. Staraj się zachować spokój i ignoruj demona, który wstąpił w Twojego psa.
W tym okresie wraca wzmożona potrzeba gryzienia, dlatego w domu nie może zabraknąć gryzaków. Pobudzonemu psiakowi podawaj smakołyki w macie do wylizywania lub w KONGU – lizanie wycisza i relaksuje.
Bywa jednak i tak, że okres burzy i naporu przebiega u psa całkiem spokojnie.
Etap 6 – dorosłość
Od roku do 4 lat
Rasy średnie osiągają dorosłość do około 18-24 miesiąca życia. Hiszpańskie psy dowodne, a konkretnie samce tej rasy, są w tym kryterium wyjątkiem na szeroką skalę. Emocjonalnie dojrzewają bowiem dużo później.
Na tym etapie masz już w pełni rozwiniętego fizycznie i psychicznie psa. Charakter został ukształtowany, a miejsce w rodzinie określone. Bardzo ważne jest to, aby jeszcze przed pojawieniem się szczeniaka w Twoim domu ustalić z innymi domownikami zasady względem psa, które wszyscy będą respektować. Niejasna pozycja w rodzinie, kiedy jeden domownik pozwala psiakowi np. siadać na kanapie, a inny go z niej wygania, może rodzić stres, a nawet agresję u dorosłego psa.
Etap 7 – starość
Około 10 roku życia (rasy średnie)
Psy ras średnich dożywają około 12-15 lat. Hiszpański pies dowodny to rasa dość wytrzymała i jej przedstawiciel może długo cieszyć się dobrym zdrowiem, jeśli zadbasz o nie od samego początku.
Ten etap jest zdecydowanie najsmutniejszy i najtrudniejszy dla nas – właścicieli. Musimy wykazywać się jeszcze większą empatią i cierpliwością niż kiedykolwiek wcześniej. Senior częściej choruje, nie ma już tyle siły, żeby biegać za piłką, preferuje raczej krótsze i mniej intensywne spacery, więcej śpi, wolniej i trudniej się porusza, niedowidzi i ma problemy ze słuchem. Nos psa jest natomiast sprawny do samego końca, dlatego wciąż powinieneś stymulować węch staruszka.
Twoim zadaniem jest dać mu tyle miłości i wsparcia, żeby psia jesień życia była dla niego jak najbardziej godna i komfortowa.
Jest tyle kwestii, które musisz jeszcze przemyśleć, zanim zdecydujesz czy to jest dobry moment na zakup szczeniaka.
Mam nadzieję, że ten artykuł dał Ci pewien obraz tego, jak będzie wyglądało Twoje życie z hiszpańskim psem dowodnym.
